Diş kırıldığında ilk 30 dakika belirleyicidir. Ağzınızı ılık suyla çalkalayın, kırık parçayı süt içinde saklayın ve aynı gün diş hekimine başvurun. Tedavi kırığın derinliğine göre bonding, kompozit dolgu, lamine veya zirkonyum kaplama, kanal tedavisi ya da implant ile yapılır. Yüzeysel kırıklar tek seansta, ortalama 30-45 dakikada onarılır.
Acil olarak gelen hastalarda en sık duyduğumuz cümle şu: “Kırık parçayı attım.” Oysa doğru saklanmış bir parça çoğu zaman aynı seansta yerine yapıştırılabiliyor ve sonuç, yeniden yapılan hiçbir dolgunun veremeyeceği kadar doğal oluyor. Bu yüzden bu sayfaya doğrudan yapılması gerekenlerle başlıyoruz.
Diş kırıldığında ilk 30 dakikada yapılacaklar
- Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayın, bölgeyi ovalamayın.
- Kanama varsa temiz bir gazlı bezle 10 dakika baskı uygulayın.
- Yanağa dışarıdan soğuk kompres uygulayın, buzu doğrudan dişe temas ettirmeyin.
- Kırık parçayı bulun, kurumasını engelleyin ve süt içinde saklayın.
- Ağrı için ağrı kesici alabilirsiniz, ancak aspirini kanamayı artırdığı için tercih etmeyin.
- Aynı gün diş hekimine ulaşın, kırık ağrı yapmıyorsa bile bekletmeyin.
Kırık parçayı asla peçeteye sarıp cebe koymayın. Kuruyan doku rengini kaybeder ve yapıştırıldığında uyumsuz görünür.
Diş tamamen yerinden çıktıysa: avülsiyon protokolü
Darbeyle dişin bütünüyle yuvasından çıkması ayrı bir acil durumdur ve zamanla yarışılır.
- Dişi kökünden tutmayın. Yalnızca görünen beyaz kısmından, yani kron bölümünden tutun. Kökteki hücreler dişin yeniden tutunmasını sağlar, ovalanırsa ölür.
- Fırçalamayın, sabunla yıkamayın. Kirliyse süt veya serum fizyolojikle birkaç saniye durulayın.
- Mümkünse yuvasına geri yerleştirin ve temiz bir gazlı bezi ısırarak sabitleyin.
- Yerleştiremiyorsanız süt içinde taşıyın. Süt yoksa serum fizyolojik, o da yoksa hastanın kendi tükürüğü kullanılır. Musluk suyu kök hücrelerine zarar verdiği için en son seçenektir.
- 30-60 dakika içinde kliniğe ulaşın. Bu sürenin dışına çıkıldıkça dişin tutma ihtimali hızla düşer.
Süt dişlerinde durum farklıdır: yerinden çıkan bir süt dişi asla geri yerleştirilmemelidir, çünkü altındaki daimi diş tomurcuğuna zarar verebilir.
Diş kırılması nedir, belirtileri nelerdir?
Diş kırılması; darbe, sert bir cismi ısırma ya da büyük bir dolgunun dişi zayıflatması sonucu diş dokusunun çatlaması veya bir parçasının kopmasıdır. Kırık diş her zaman gözle görülmez. Diş kırılmasının en sık belirtileri şunlardır:
- Isırırken ya da çiğnerken gelen ani ağrı
- Sıcak, soğuk ve tatlıya karşı hassasiyet
- Dilin takıldığı keskin ya da pürüzlü bir kenar
- Kırık dişin çevresindeki diş etinde şişlik
- Dişte renk değişikliği
Bu belirtilerden biri varsa kırık diş tedavisi için beklemeden muayene olmanız gerekir; çatlak ilerledikçe tedavi seçenekleri azalır.
Diş kırılması çeşitleri ve ciddiyet sırası
| Kırık tipi | Ne olur | Tipik tedavi |
| Mine çatlağı | Yüzeysel çizgiler, genellikle ağrısız | Takip, gerekirse cilalama |
| Mine kırığı | Kenarda küçük kopma, hafif keskinlik | Bonding veya kompozit dolgu |
| Mine ve dentin kırığı | Sıcak soğuk hassasiyeti başlar | Kompozit dolgu, gerekirse kaplama |
| Sinire ulaşan kırık | Şiddetli ağrı, kanayan pembe nokta | Kanal tedavisi ve ardından kaplama |
| Kök kırığı | Dişte oynama, ısırınca ağrı | Splint ile sabitleme veya çekim |
| Dikey kök çatlağı | Tekrarlayan apse, diş eti şişliği | Çoğunlukla çekim ve implant |
Ağrı olmaması kırığın hafif olduğu anlamına gelmez. Sinirin yaralandığı bazı vakalarda diş bir süre hiç ağrımaz, ardından haftalar sonra apse ile kendini gösterir.
Dişler neden kırılır?
Sağlıklı bir mine tabakası kolay kolay kırılmaz. Kliniğe gelen kırıkların arkasında genellikle şu nedenlerden biri vardır:
- Darbe: Düşme, trafik kazası ve spor yaralanmaları, özellikle ön dişlerde.
- Gece diş sıkma (bruksizm): Uzun vadede mineyi yorar, dişte görünmeyen çatlaklar oluşturur.
- Büyük dolgular: Dokusunun büyük kısmı dolgu olan diş, çiğneme kuvvetine karşı zayıftır.
- Kanal tedavisi görmüş dişler: Beslenmesi kesildiği için kırılganlaşır, kaplanmazsa kırılır.
- Sert cisim ısırma: Buz, fındık kabuğu, kalem ucu ve çekirdek kabuğu.
- Gömülü ve konumu bozuk dişler: Komşu dişe baskı yapan 20’lik dişler kırık riskini artırabilir.
- Mine erozyonu: Reflü, sık asitli içecek tüketimi ve yeme bozuklukları mineyi inceltir.
Kırık diş nasıl tedavi edilir? 6 yöntem
1. Kırık parçanın yeniden yapıştırılması
Parça sağlam ve nemli saklanmışsa adeziv sistemle yerine yapıştırılır. En doğal sonucu veren yöntemdir çünkü dişin kendi dokusu kullanılır. Çoğu zaman anesteziye bile gerek kalmaz.
2. Kompozit dolgu ve bonding
Parça yoksa kayıp bölge diş renginde kompozit malzemeyle tabaka tabaka yeniden şekillendirilir. Tek seansta biter. Ayrıntılar için kompozit estetik dolgu ve bonding sayfalarımıza bakabilirsiniz.
3. Lamine (yaprak porselen) kaplama
Ön dişte kayıp genişse ve dişin arka yüzü sağlamsa lamine tercih edilir. Minimum aşındırmayla doğal saydamlık verir. Bkz. yaprak porselen lamina kaplama.
4. Zirkonyum kaplama (kuron)
Diş dokusunun üçte birinden fazlası kaybolmuşsa dişi çepeçevre saran kaplama gerekir. Arka dişlerde ve kanal tedavili dişlerde standart çözümdür. Bkz. zirkonyum diş kaplama.
5. Kanal tedavisi
Kırık diş siniri açığa çıkardıysa önce kanal tedavisi yapılır, ardından diş kaplanır. Kanal tedavisi kırığı onarmaz, kırığın yol açtığı iltihabı ortadan kaldırır. Bkz. kanal tedavisi.
6. Çekim ve implant
Kırık diş eti seviyesinin altına indiyse veya kökte dikey çatlak varsa diş kurtarılamaz. Bu durumda çekim sonrası boşluk implantla kapatılır. Bkz. implant tedavisi.
Kırık diş tedavisi ne kadar sürer?
- Bonding veya kompozit dolgu: Tek seans, 30-45 dakika.
- Parça yapıştırma: Tek seans, 20-30 dakika.
- Kaplama: İki randevu, yaklaşık bir hafta arayla.
- Kanal tedavisi ve kaplama: İki ile üç randevu, iki hafta.
- Çekim ve implant: Kemik iyileşmesiyle birlikte üç ile altı ay.
İşlem sonrası birkaç gün süren sıcak soğuk hassasiyeti normaldir. Ancak ısırırken keskin bir ağrı devam ediyorsa kapanış ayarı gerekiyor demektir, kontrole gelinmelidir.
Kırığın altında yatan neden çoğu zaman aşınmadır. Mine kaybı ve diş sıkmaya bağlı yıpranma için diş aşınmaları ve diş minesi incelmesi yazılarımızı inceleyin. Diş sıkmaya çene ekleminde ağrı eşlik ediyorsa çene eklemi rahatsızlıkları sayfamıza bakın.
Kırık diş tedavisi fiyatları
Ücret, uygulanan yönteme göre değişir ve doğru sıralama şudur: en ekonomik seçenek bonding ve kompozit dolgu, ortada kaplamalar, en kapsamlı seçenek kanal tedavisi ile implanttır.
Bu nedenle erken müdahale yalnızca dişi kurtarmaz, maliyeti de belirgin şekilde düşürür. Küçük bir kırıkta tek seansta biten işlem, aylar sonra kanal ve kaplama gerektiren bir tedaviye dönüşebilir.
Diş kırılmasını önlemenin 4 yolu
- Gece diş sıkıyorsanız koruyucu gece plağı kullanın.
- Kontak sporlarında ağız koruyucu takın.
- Buz, sert kabuklu yemiş ve kalem ucu ısırmayın, şişe kapağını dişle açmayın.
- Büyük dolgusu olan ve kanal tedavisi görmüş dişleri kaplatın, bu dişler kırılmaya en yatkın olanlardır.
Antalya'da kırık diş tedavisi: Şubelerimiz ve randevu
Antalya'da kırık diş tedavisi için Panoramik Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nin şubelerine başvurabilirsiniz: Konyaaltı'nda Hurma diş kliniği, Muratpaşa'da Lara diş kliniği ve Güzeloba diş kliniği. Diş kırılması acil bir durumdur; aynı gün muayene için telefonla aradığınızda dişinizin kırıldığını belirtmeniz yeterlidir:
- Hurma şubesi (Konyaaltı): +90 546 259 22 66
- Lara şubesi (Muratpaşa): +90 530 353 22 96
- Güzeloba şubesi (Muratpaşa): +90 545 348 01 30
Son olarak
Kırık dişte kaybedilen her saat tedavi seçeneklerini daraltır. Parçayı saklayın, dişi kökünden tutmayın ve aynı gün başvurun. Bu üç kural, çoğu vakada dişin kurtarılmasıyla kaybedilmesi arasındaki farkı belirler.
Antalya’daki Hurma, Güzeloba ve Lara şubelerimizde kırık diş vakalarına aynı gün randevu veriyoruz. Bize iletişim sayfamızdaki numaralardan ulaşabilir, koruyucu tedaviler için konservatif tedaviler sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kırık diş tedavisi hakkında sık sorulan sorular
Ağzınızı ılık suyla çalkalayın, kanama varsa temiz bir gazlı bezle baskı uygulayın ve şişlik için yanağa dışarıdan soğuk kompres yapın. Kırık parçayı atmayın, temiz bir kapta süt içinde saklayın. Aynı gün diş hekimine başvurun, çünkü açıkta kalan diş dokusu saatler içinde enfeksiyon kapabilir.
Dişi kökünden değil, kron kısmından yani görünen beyaz bölümünden tutun. Kirliyse süt veya serum fizyolojikle kısaca durulayın, asla ovalamayın ve fırçalamayın. Mümkünse dişi yuvasına geri yerleştirin, olmuyorsa süt içinde saklayın ve 30-60 dakika içinde kliniğe ulaşın. Bu süre ne kadar kısaysa dişin tutma şansı o kadar yüksektir.
Evet. Kırık parça sağlam ve temiz saklanmışsa adeziv sistemle yerine yapıştırılabilir. Bunun için parçanın kuruması engellenmeli, süt veya serum fizyolojik içinde tutulmalıdır. Parça kaybolduysa aynı sonuç kompozit dolguyla elde edilir.
Kırık yüzeyden bakteri diş içine ilerler, önce hassasiyet, sonra dayanılmaz ağrı ve iltihap gelişir. Tedavi edilmeyen kırıkta çoğu zaman kanal tedavisi kaçınılmaz olur, ihmal sürerse diş çekilir. Ağrı olmaması kırığın zararsız olduğu anlamına gelmez.
Yalnızca mine tabakasını ilgilendiren küçük kırıklarda bonding veya kompozit dolgu tek seansta, ortalama 30-45 dakikada biter. Kaplama gerektiren kırıklarda iki randevu ve yaklaşık bir hafta, kanal tedavisi gereken vakalarda ise iki ile üç randevu gerekir.
Yüzeysel kırıklarda diş canlı dokuya ulaşmadığı için anesteziye bile gerek kalmaz. Kırık derin dokuya ulaşmışsa lokal anestezi uygulanır ve işlem sırasında ağrı hissedilmez. İşlem sonrası birkaç gün süren hafif hassasiyet normaldir.
Süt dişi yerinden çıktıysa asla geri yerleştirilmemelidir, çünkü altındaki daimi diş tomurcuğuna zarar verebilir. Kırık varsa keskin kenarlar düzeltilir ve gerekiyorsa dolgu yapılır. Her durumda darbe sonrası çocuk mutlaka muayene edilmeli ve daimi diş gelişimi takip edilmelidir.
Gece diş sıkanların koruyucu plak kullanması, kontak sporlarında ağız koruyucu takılması ve buz, sert kabuklu yemiş, kalem gibi cisimlerin ısırılmaması kırıkların büyük bölümünü önler. Ayrıca büyük dolgusu olan ve kanal tedavisi görmüş dişler kırılmaya yatkındır, bu dişlerin kaplanması koruyucu bir önlemdir.